ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร อำเภอบางกล่ำ
พืชหลักยางพารา
ข้อมูลศูนย์
- พืชหลัก
- ยางพารา
- สถานที่ตั้ง
- หมู่ที่ 10 ตำบลท่าช้าง อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา 90110
- พิกัดศูนย์
- 7.065872,100.356215
ที่มาของศูนย์
การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา เกิดขึ้นจากการแก้ปัญหาภาคการเกษตรในพื้นที่ ซึ่งอำเภอบางกล่ำมีพื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมด 42,205 ไร่ และเกษตรกรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำสวนยางพาราเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม เกษตรกรต้องเผชิญกับ ปัญหาและความต้องการที่สำคัญ ได้แก่ สถานการณ์ราคายางพาราตกต่ำ ต้นทุนการผลิตที่ปรับตัวสูงขึ้นจากการใช้ปุ๋ยเคมีโดยขาดการวางแผน ปัญหาโรคและแมลงศัตรูพืช โดยเฉพาะโรครากขาวในยางพาราที่สร้างความเสียหายต่อผลผลิต ประกอบกับการจัดการดูแลรักษาสวนยางพารายังไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
จากปัญหาดังกล่าว สำนักงานเกษตรอำเภอบางกล่ำร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จึงได้จัดตั้ง ศพก. อำเภอบางกล่ำขึ้นในปี พ.ศ. 2558 เพื่อมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากการทำเกษตรแบบเดิมสู่วิธีการใช้หลักวิชาการและเทคโนโลยีเข้ามาช่วยจัดการ ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นจุดศูนย์กลางและโมเดลต้นแบบในการขยายผลองค์ความรู้เชิงประจักษ์
จากปัญหาดังกล่าว สำนักงานเกษตรอำเภอบางกล่ำร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จึงได้จัดตั้ง ศพก. อำเภอบางกล่ำขึ้นในปี พ.ศ. 2558 เพื่อมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากการทำเกษตรแบบเดิมสู่วิธีการใช้หลักวิชาการและเทคโนโลยีเข้ามาช่วยจัดการ ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นจุดศูนย์กลางและโมเดลต้นแบบในการขยายผลองค์ความรู้เชิงประจักษ์
เทคโนโลยีหรือจุดเด่น
• การลดต้นทุนการผลิต โดยการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (ปุ๋ยสั่งตัด)
• เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยางพารา
• การป้องกันกำจัดศัตรูพืช การบริหารจัดการศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน (IPM) การผลิตและใช้ชีวภัณฑ์
• การบริหารจัดการพื้นที่ (เกษตรผสมผสาน)
• เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยางพารา
• การป้องกันกำจัดศัตรูพืช การบริหารจัดการศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน (IPM) การผลิตและใช้ชีวภัณฑ์
• การบริหารจัดการพื้นที่ (เกษตรผสมผสาน)
หลักสูตรการเรียนรู้
• เศรษฐกิจพอเพียง/เกษตรทฤษฎีใหม่/เกษตรผสมผสาน
• การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน/ปุ๋ยสั่งตัด
• อาชีพเสริมในสวนยางพารา
• การจัดทำแผนการผลิตรายบุคคล
• การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน/ปุ๋ยสั่งตัด
• อาชีพเสริมในสวนยางพารา
• การจัดทำแผนการผลิตรายบุคคล
ฐานเรียนรู้
• การผลิตยางพาราแบบครบวงจร
• การลดต้นทุนการผลิตยางพารา โดยการส่งเสริมให้มีการตรวจวิเคราะห์ดิน การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน
• เศรษฐกิจพอเพียง,อาชีพเสริมในสวนยางพารา โดยการส่งเสริมให้มีการปลูกพืชแซมไม้ผล/ไม้ยืนต้น การเลี้ยงสัตว์ (ไก่พื้นเมือง) เลี้ยงปลาดุก การปลูกผักยกแคร่ การปลูกผักสวนครัว
• การป้องกันกำจัดโรคและศัตรูยางพารา โดยการให้ความรู้เรื่องโรคของยางพารา การผลิตเชื้อรา ไตรโคเดอร์มาเพื่อป้องกันโรครากขาว
• การลดต้นทุนการผลิตยางพารา โดยการส่งเสริมให้มีการตรวจวิเคราะห์ดิน การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน
• เศรษฐกิจพอเพียง,อาชีพเสริมในสวนยางพารา โดยการส่งเสริมให้มีการปลูกพืชแซมไม้ผล/ไม้ยืนต้น การเลี้ยงสัตว์ (ไก่พื้นเมือง) เลี้ยงปลาดุก การปลูกผักยกแคร่ การปลูกผักสวนครัว
• การป้องกันกำจัดโรคและศัตรูยางพารา โดยการให้ความรู้เรื่องโรคของยางพารา การผลิตเชื้อรา ไตรโคเดอร์มาเพื่อป้องกันโรครากขาว
แปลงเรียนรู้
• ชนิดพืช : ยางพารา
• ขนาดพื้นที่ : 8 ไร่
• วิธีการหรือเทคโนโลยีที่นำมาใช้
-การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน/ปุ๋ยสั่งตัด
- การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ของดิน
- การบริหารจัดการศัตรูพืชโดยชีววิธี (IPM)
• จุดที่ผู้เข้าศึกษาดูงานจะได้เรียนรู้
- แปลงเรียนรู้
- ศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชนตำบลท่าช้าง
- อาชีพเสริมในสวนยางพารา
• ขนาดพื้นที่ : 8 ไร่
• วิธีการหรือเทคโนโลยีที่นำมาใช้
-การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน/ปุ๋ยสั่งตัด
- การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ของดิน
- การบริหารจัดการศัตรูพืชโดยชีววิธี (IPM)
• จุดที่ผู้เข้าศึกษาดูงานจะได้เรียนรู้
- แปลงเรียนรู้
- ศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชนตำบลท่าช้าง
- อาชีพเสริมในสวนยางพารา
ผลสำเร็จและการนำไปใช้
• ต้นทุนการผลิตลดลง ต้นทุนการผลิตจากการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรลดลงเฉลี่ย 944 บาท/ไร่ คิดเป็นร้อยละ 34.96
• ผลผลิตหรือคุณภาพผลผลิตเพิ่มขึ้น
• เกษตรกรนำความรู้ไปปรับใช้
• เกิดเครือข่ายหรือการขยายผลในชุมชน
• ผลผลิตหรือคุณภาพผลผลิตเพิ่มขึ้น
• เกษตรกรนำความรู้ไปปรับใช้
• เกิดเครือข่ายหรือการขยายผลในชุมชน
ศูนย์เครือข่ายและหน่วยงานภาคี
• วันที่หรือช่วงวันที่เปิดให้เข้าศึกษาดูงาน : วันจันทร์-วันศุกร์
• เวลาเปิดให้เข้าศึกษาดูงาน : เวลา 11.00-16.00 น.
• ต้องติดต่อล่วงหน้าหรือไม่ : ประสานงานล่วงหน้าอย่างน้อย 2–3 วันก่อนเข้าศึกษาดูงาน
• จำนวนผู้เข้าศึกษาดูงานที่สามารถรองรับได้ : ประมาณ 20–30 คนต่อครั้ง
• มีค่าใช้จ่ายหรือไม่ : ไม่มีค่าใช้จ่าย
• เวลาเปิดให้เข้าศึกษาดูงาน : เวลา 11.00-16.00 น.
• ต้องติดต่อล่วงหน้าหรือไม่ : ประสานงานล่วงหน้าอย่างน้อย 2–3 วันก่อนเข้าศึกษาดูงาน
• จำนวนผู้เข้าศึกษาดูงานที่สามารถรองรับได้ : ประมาณ 20–30 คนต่อครั้ง
• มีค่าใช้จ่ายหรือไม่ : ไม่มีค่าใช้จ่าย
การเข้าศึกษาดูงาน
• สถานที่จอดรถ : ไม่มีพื้นที่จอดรถโดยเฉพาะ สามารถจอดรถบริเวณริมทางใกล้ศูนย์ฯ ได้ตามความเหมาะสม
• ห้องประชุมหรือพื้นที่อบรม : สามารถใช้จัดประชุมและฝึกอบรมได้
• ห้องน้ำ : ไม่มีห้องน้ำภายในศูนย์ฯ สามารถใช้บริการห้องน้ำในสถานที่ใกล้เคียงได้
• จุดจำหน่ายสินค้า : ไม่มีจุดจำหน่ายสินค้าหน้าศูนย์ฯ แต่สามารถสั่งซื้อสินค้าล่วงหน้าได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปริมาณผลผลิต
• อาหารหรือเครื่องดื่ม : สามารถประสานงานเพื่อจัดเตรียมอาหารกลางวันและอาหารว่างสำหรับคณะศึกษาดูงานได้ โดยควรแจ้งความประสงค์ล่วงหน้า
• การรองรับผู้สูงอายุหรือผู้พิการ พื้นที่มีลักษณะเป็นเนินเล็กน้อย โดยทั่วไปไม่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าพื้นที่ของผู้สูงอายุ ทั้งนี้ ควรพิจารณาความเหมาะสมตามสภาพร่างกายของผู้เข้าชมแต่ละราย
• ข้อจำกัดของพื้นที่ : พื้นที่สำหรับจัดอบรมสามารถรองรับผู้เข้าศึกษาดูงานได้ประมาณ 20–30 คนต่อครั้ง ส่วนพื้นที่แปลงเรียนรู้และฐานเรียนรู้สามารถรองรับผู้เข้าศึกษาดูงานได้จำนวนมากกว่า ขึ้นอยู่กับลักษณะกิจกรรมและสภาพพื้นที่
• ห้องประชุมหรือพื้นที่อบรม : สามารถใช้จัดประชุมและฝึกอบรมได้
• ห้องน้ำ : ไม่มีห้องน้ำภายในศูนย์ฯ สามารถใช้บริการห้องน้ำในสถานที่ใกล้เคียงได้
• จุดจำหน่ายสินค้า : ไม่มีจุดจำหน่ายสินค้าหน้าศูนย์ฯ แต่สามารถสั่งซื้อสินค้าล่วงหน้าได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปริมาณผลผลิต
• อาหารหรือเครื่องดื่ม : สามารถประสานงานเพื่อจัดเตรียมอาหารกลางวันและอาหารว่างสำหรับคณะศึกษาดูงานได้ โดยควรแจ้งความประสงค์ล่วงหน้า
• การรองรับผู้สูงอายุหรือผู้พิการ พื้นที่มีลักษณะเป็นเนินเล็กน้อย โดยทั่วไปไม่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าพื้นที่ของผู้สูงอายุ ทั้งนี้ ควรพิจารณาความเหมาะสมตามสภาพร่างกายของผู้เข้าชมแต่ละราย
• ข้อจำกัดของพื้นที่ : พื้นที่สำหรับจัดอบรมสามารถรองรับผู้เข้าศึกษาดูงานได้ประมาณ 20–30 คนต่อครั้ง ส่วนพื้นที่แปลงเรียนรู้และฐานเรียนรู้สามารถรองรับผู้เข้าศึกษาดูงานได้จำนวนมากกว่า ขึ้นอยู่กับลักษณะกิจกรรมและสภาพพื้นที่
