ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร อำเภอระโนด
พืชหลักแคนตาลูป (เกษตรผสมผสาน)

ข้อมูลศูนย์
- พืชหลัก
- แคนตาลูป (เกษตรผสมผสาน)
- สถานที่ตั้ง
- เลขที่ 156/1 หมู่ที่ 4 ตำบลบ้านขาว อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา 90140
- พิกัดศูนย์
- 7.86559549, 100.21860468
ที่มาของศูนย์
ศพก.หลักของอำเภอระโนด ได้มีการเปลี่ยนแปลงจากเดิม ศพก.หลักตำบลบ้านขาว หมู่ 1 ตำบลบ้านขาว เป็นศพก.แปลงเกษตรผสมผสานตามรอยเท้าพ่อ 1 ไร่ได้หลายแสน หมู่ 6 ตำบลบ้านขาว เนื่องจากศพก.เดิม เกษตรกรต้นแบบมีปัญหาเรื่องการเปลี่ยนแปลงอาชีพและเรื่องสุขภาพ และศพก.ใหม่ได้รับการคัดเลือกจากที่ประชุมคณะกรรมการแปลงใหญ่และศพก.ในปี 2566 จึงได้ทำการขอเปลี่ยนแปลงศพก.ในปี 2567
เหตุจูงใจเกิดจากเข้าร่วมโครงการลุ่มน้ำปากพนังในปี 2540 ให้ปรับเปลี่ยนพื้นที่เป็นสวนผสมตามแนวพระราชดำริ และได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานโครงการปิดทองหลังพระและโครงการ 1 ไร่ ๑ แสน และหลังจากนั้นนำมาพัฒนาพื้นที่ของตัวเอง จนได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานของรัฐหลายโครงการฯ ทำให้ได้ใช้เทคโนโลยีต่างๆ มาพัฒนาพื้นที่ตัวเอง เพราะสังเกตจากสภาพแวดล้อมรอบๆ ตัว มีการใช้สารเคมีเยอะมากจึงเริ่มกลัวผลกระทบ จึงหันมาทำการเกษตรแบบใช้หลักวิชาการ เช่น การใช้สารธรรมชาติทดแทนสารเคมีดูแลตัวเองมากขึ้น ทำการเกษตรแบบผสมผสานแทนการปลูกพืชชนิดเดียวเพื่อแก้ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ การใช้ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น และเกิดปัญหาของดินเสื่อมสภาพเนื่องจากทำนาเพียงอย่างเดียว ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรไม่ได้ตามที่ต้องการ ปัญหาศัตรูพืชที่เกิดขึ้นมาใหม่เพิ่มมากขึ้นทุกปี ทำให้มีการใช้สารเคมีมากขึ้น เกิดปัญหาสุขภาพ ทำให้เป็นเหตุให้คิดปรับเปลี่ยนการทำการเกษตรแบบผสมผสาน การกำจัดศัตรูพืชโดยการใช้สารชีวภัณฑ์เพื่อดูแลสุขภาพ ทั้งของตนเองและสังคม และต้องการให้คนในครอบครัวและพื้นที่ใกล้เคียงได้บริโภคอาหารที่ปลอดภัย อีกสาเหตุหนึ่งคือ ต้องการเพิ่มมูลค่ามีการแปรรูปผลผลิตในแปลงเพราะถ้าทำการเกษตรอย่างเดียวจะไม่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้
เหตุจูงใจเกิดจากเข้าร่วมโครงการลุ่มน้ำปากพนังในปี 2540 ให้ปรับเปลี่ยนพื้นที่เป็นสวนผสมตามแนวพระราชดำริ และได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานโครงการปิดทองหลังพระและโครงการ 1 ไร่ ๑ แสน และหลังจากนั้นนำมาพัฒนาพื้นที่ของตัวเอง จนได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานของรัฐหลายโครงการฯ ทำให้ได้ใช้เทคโนโลยีต่างๆ มาพัฒนาพื้นที่ตัวเอง เพราะสังเกตจากสภาพแวดล้อมรอบๆ ตัว มีการใช้สารเคมีเยอะมากจึงเริ่มกลัวผลกระทบ จึงหันมาทำการเกษตรแบบใช้หลักวิชาการ เช่น การใช้สารธรรมชาติทดแทนสารเคมีดูแลตัวเองมากขึ้น ทำการเกษตรแบบผสมผสานแทนการปลูกพืชชนิดเดียวเพื่อแก้ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ การใช้ตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์ เป็นต้น และเกิดปัญหาของดินเสื่อมสภาพเนื่องจากทำนาเพียงอย่างเดียว ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรไม่ได้ตามที่ต้องการ ปัญหาศัตรูพืชที่เกิดขึ้นมาใหม่เพิ่มมากขึ้นทุกปี ทำให้มีการใช้สารเคมีมากขึ้น เกิดปัญหาสุขภาพ ทำให้เป็นเหตุให้คิดปรับเปลี่ยนการทำการเกษตรแบบผสมผสาน การกำจัดศัตรูพืชโดยการใช้สารชีวภัณฑ์เพื่อดูแลสุขภาพ ทั้งของตนเองและสังคม และต้องการให้คนในครอบครัวและพื้นที่ใกล้เคียงได้บริโภคอาหารที่ปลอดภัย อีกสาเหตุหนึ่งคือ ต้องการเพิ่มมูลค่ามีการแปรรูปผลผลิตในแปลงเพราะถ้าทำการเกษตรอย่างเดียวจะไม่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้
เทคโนโลยีหรือจุดเด่น
1. การใช้ระบบโซล่าเซลล์ในการสูบน้ำมาใช้ในแปลงเกษตร เปลี่ยนจากการใช้น้ำมันเบนซินในการสูบน้ำเข้าแปลงเกษตร หันมาติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ที่แปลงเป็นไฟฟ้าแทนสามารถลดต้นทุนการผลิตได้
2. การแปรรูปปลา ผลไม้และวัตถุดิบทำพริกแกงโดยใช้เครื่องอบพลังงานแสงอาทิตย์ โดยได้รับการสนับสนุนตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อแปรรูปวัตถุดิบสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า
3. การใช้เครื่องอัดแท่งในการอัดฟางข้าวที่เหลือจากการทำนาเพื่อทำเป็นอาหารสัตว์ และใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรลดปัญหาการเผา
4. การใช้โดรนในการให้ปุ๋ยทางใบในสวนปาล์มน้ำมัน ลดการใช้แรงงานคนแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงาน
2. การแปรรูปปลา ผลไม้และวัตถุดิบทำพริกแกงโดยใช้เครื่องอบพลังงานแสงอาทิตย์ โดยได้รับการสนับสนุนตู้อบพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อแปรรูปวัตถุดิบสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า
3. การใช้เครื่องอัดแท่งในการอัดฟางข้าวที่เหลือจากการทำนาเพื่อทำเป็นอาหารสัตว์ และใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรลดปัญหาการเผา
4. การใช้โดรนในการให้ปุ๋ยทางใบในสวนปาล์มน้ำมัน ลดการใช้แรงงานคนแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงาน
หลักสูตรการเรียนรู้
หลักสูตรหลัก จำนวน 2 หลักสูตร ประกอบด้วย
1. ลดต้นทุนการผลิต
2. การแปรรูป
หลักสูตรบังคับ จำนวน 2 หลักสูตร ประกอบด้วย
1. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. การจัดทำบัญชีครัวเรือน
หลักสูตรเสริม จำนวน 1 หลักสูตร ประกอบด้วย
1. อาชีพเสริมรายได้
1. ลดต้นทุนการผลิต
2. การแปรรูป
หลักสูตรบังคับ จำนวน 2 หลักสูตร ประกอบด้วย
1. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. การจัดทำบัญชีครัวเรือน
หลักสูตรเสริม จำนวน 1 หลักสูตร ประกอบด้วย
1. อาชีพเสริมรายได้
ฐานเรียนรู้
ฐานเรียนรู้ จำนวน 5 ฐานเรียนรู้
1. การปลูกปาล์มน้ำมัน
๒. การปลูกพืชหมุนเวียนแบบผสมผสาน
3. ด้านปศุสัตว์
4. ด้านประมง
5. การแปรรูป
1. การปลูกปาล์มน้ำมัน
๒. การปลูกพืชหมุนเวียนแบบผสมผสาน
3. ด้านปศุสัตว์
4. ด้านประมง
5. การแปรรูป
แปลงเรียนรู้
แปลงเรียนรู้ มีจำนวน 5 แปลงเรียนรู้ ประกอบด้วย
1. แปลงปาล์มน้ำมัน จำนวน 1 ไร่ ใช้เทคโนโลยีผสมปุ๋ยใช้เองเพื่อลดต้นทุน
2. แปลงพืชหมุนเวียน จำนวน 3 ไร่ เป็นแปลงผักและแคนตาลูป
3. ปศุสัตว์ (หมู ไก่ โคเนื้อ)
4. ประมง (ปลาดุก กบ)
5. แปรรูป
1. แปลงปาล์มน้ำมัน จำนวน 1 ไร่ ใช้เทคโนโลยีผสมปุ๋ยใช้เองเพื่อลดต้นทุน
2. แปลงพืชหมุนเวียน จำนวน 3 ไร่ เป็นแปลงผักและแคนตาลูป
3. ปศุสัตว์ (หมู ไก่ โคเนื้อ)
4. ประมง (ปลาดุก กบ)
5. แปรรูป
ผลสำเร็จและการนำไปใช้
1. ลดต้นทุนจากการผสมปุ๋ยใช้เอง โดย ตรวจวิเคราะห์ดิน โดยสูตรที่เหมาะสมคือ สูตร 10-5-30 ใส่ 12 กก.ต่อต้นต่อปี แบ่งใส่ 3 ครั้ง ต้นทุนการใช้ปุ๋ยผสมเอง 6,045 บาทต่อไร่ต่อปี (ข้อมูลปี 2568)
2. เป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดความรู้ เปิดโอกาสในกับเกษตรกรในพื้นที่และต่างพื้นที่เข้ามาศึกษาดูงานจากตัวอย่างจริง พร้อมทั้งเป็นวิทยากรถายทอดความรู้ เช่น หน่วยงานภาครัฐ หรือกลุ่มเกษตรกรทั้งในและนอกพื้นที่
3. สื่อสารด้านวิชาการผ่านโซเชียลช่องทางต่างๆ เช่น ไลน์ เฟสบุ๊ค
4. ผลิตภัณฑ์ทั้งแบบสดและแปรรูปจำหน่ายทั้งหน้าฟาร์ม ออนไลน์และในงานแสดงสินค้าที่จัดโดยภาครัฐและเอกชน
2. เป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดความรู้ เปิดโอกาสในกับเกษตรกรในพื้นที่และต่างพื้นที่เข้ามาศึกษาดูงานจากตัวอย่างจริง พร้อมทั้งเป็นวิทยากรถายทอดความรู้ เช่น หน่วยงานภาครัฐ หรือกลุ่มเกษตรกรทั้งในและนอกพื้นที่
3. สื่อสารด้านวิชาการผ่านโซเชียลช่องทางต่างๆ เช่น ไลน์ เฟสบุ๊ค
4. ผลิตภัณฑ์ทั้งแบบสดและแปรรูปจำหน่ายทั้งหน้าฟาร์ม ออนไลน์และในงานแสดงสินค้าที่จัดโดยภาครัฐและเอกชน
ศูนย์เครือข่ายและหน่วยงานภาคี
ทำงานร่วมกับสำนักงานเกษตร ประมง ปศุสัตว์ พัฒนาที่ดิน พัฒนาชุมชน องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นในการร่วมกันให้ความรู้ทางการเกษตรและร่วมขับเคลื่อน พัฒนางานด้านการเกษตรระดับอำเภอ
การเข้าศึกษาดูงาน
เพื่อความสะดวกในการประสานงาน สามารถติดต่อสอบถามรายละเอียดและเงื่อนไขการเข้าศึกษาดูงานได้ที่เกษตรกรต้นแบบ นายณัฐพล หนูแสง เบอร์โทรศัพท์ : 08-1959-7899
รายละเอียดเพิ่มเติม
•สถานที่จอด : จอดรถยนต์ส่วนบุคคล ได้ประมาณ 3 คัน
•ห้องประชุมหรือพื้นที่อบรม : ไม่มีอาคารอบรม
•ห้องน้ำ : จำนวน 1 ห้อง
•จุดจำหน่ายสินค้า : 1 จุด (ขึ้นอยู่กับผลผลิตในแต่ละช่วง)
•อาหารหรือเครื่องดื่ม : จำเป็นต้องสั่งล่วงหน้า
•การรองรับผู้สูงอายุหรือผู้พิการ : ไม่มีสถานที่รองรับผู้พิการ
•ข้อจำกัดของพื้นที่ : ไม่มีอาคารรองรับ
•ห้องประชุมหรือพื้นที่อบรม : ไม่มีอาคารอบรม
•ห้องน้ำ : จำนวน 1 ห้อง
•จุดจำหน่ายสินค้า : 1 จุด (ขึ้นอยู่กับผลผลิตในแต่ละช่วง)
•อาหารหรือเครื่องดื่ม : จำเป็นต้องสั่งล่วงหน้า
•การรองรับผู้สูงอายุหรือผู้พิการ : ไม่มีสถานที่รองรับผู้พิการ
•ข้อจำกัดของพื้นที่ : ไม่มีอาคารรองรับ



